Op 22 oktober kwamen in Utrecht circa 135 mensen bijeen voor de conferentie “Fan van de Democratie”, met als doel de verschillende disciplines die zich met democratie in Nederland bezighouden samen te brengen. Deelnemers spraken in verschillende sessies over breed uiteenlopende onderwerpen over onze democratie, en met één gezamenlijk doel: input leveren voor de DemocratieAgenda 2027.
Dat de uitdagingen groot zijn, bleek bijvoorbeeld in de sessie over Big Tech. De Nationale Jeugdraad deelde hier circa driekwart van de jongeren zijn nieuws van social media haalt en daardoor kwetsbaar is voor desinformatie. Verschillende deelnemers vonden dat grote techbedrijven veel meer verantwoordelijk moeten worden gehouden voor wat hun systemen opleveren. De groep trok daaruit een stevige conclusie: we moeten niet bijsturen, maar onze organisaties zouden zelf radicaal moeten breken met Big Tech en massaal moeten kiezen voor alternatieven.
Ook spraken verschillende deelnemers uitvoerig over het Democratiefonds, waarin Nederlandse overheid steun verleent aan maatschappelijke organisaties in Nederland. Hierin draaide het om een lastige vraag: hoe ondersteun je als overheid een sterk maatschappelijk middenveld zonder de onafhankelijkheid ervan aan te tasten? Onder andere Transparency International Nederland pleitte voor een nationaal fonds. Deelnemers waren het eens dat de overheid daarbij niet de enige speler is, maar over de meerwaarde van een apart fonds en de rol van private fondsen liepen meningen uiteen. Wel kwamen er duidelijke wensen op tafel: structurele in plaats van projectmatige financiering, een onafhankelijke toekenning en ruimte voor meer organisaties dan alleen de gebruikelijke. Conclusies uit deze deelsessie kwamen later ook samen in dit opinieartikel in Trouw.
Dat democratie om veel meer gaat dan beleid en institituties, werd duidelijk in de sessie over de tegenmacht. Peter Kodde (Stroomversnellers) wees op een steeds sterker en rijker extreemrechts en riep op tot een democratische beweging die daar iets tegenover zet. Volgens de deelnemers begint dat bij campagnes en relaties op basis van gedeelde waarden, gevolgd door een concreet verhaal over democratie. Er werd gepleit voor lokale structuren los van politieke partijen en acties als een DemocratieFestival of grootschalig burgerberaad. Ideeën hiervan zullen direct in de DemocratieAgenda 2027 zichtbaar zijn.
Ook voor de NDC zelf was het een bijzondere dag. We verwelkomden de Nationale Jeugdraad en Stichting Voor Ons Nederland als nieuwe stuurgroepleden, en we spraken het doel uit om in 2027 om samen een vereniging te worden. Wie de democratische beweging in Nederland wil versterken, heeft dus straks een duidelijke plek om aan te sluiten en mee te praten. Wil je meer hierover weten of is jouw organisatie geïnteresseerd? Stuur ons een berichtje op contact@democratiecoalitie.nl!